సామాన్యుడి కంచంలో గుదిబండ! బియ్యం ధరల భగభగ.. పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలపై అదనపు భారం

సామాన్యుడి కంచంలో గుదిబండ!

బియ్యం ధరల భగభగ.. పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలపై అదనపు భారం

నిల్వలు ఉన్నా తగ్గని ధరలు.. మార్కెట్‌పై ఎవరి పెత్తనం?

పండగల వేళ ధరల మంట.. ప్రభుత్వాల నియంత్రణ చర్యలేవీ?

అక్రమ నిల్వలకు అడ్డుకట్ట ఎప్పుడు? సామాన్యుడికి ఉపశమనం ఎప్పుడు?

నవోదయం డెస్క్:

ఒకప్పుడు పేదవాడి ఇంట్లో పప్పు, కూర లేకపోయినా కడుపు నింపిన అన్నం.. ఇప్పుడు అదే సామాన్యుడి కుటుంబ బడ్జెట్‌ను తలకిందులు చేస్తోంది. నిత్యావసర వస్తువుల ధరల పెరుగుదలతో ఇప్పటికే సతమతమవుతున్న ప్రజలకు బియ్యం ధరల పెరుగుదల మరో భారంగా మారుతోంది. ముఖ్యంగా అన్నమే ప్రధాన ఆహారంగా ఉన్న తెలుగు రాష్ట్రాల్లో బియ్యం ధరలు పెరగడం సామాన్య కుటుంబాలను ఆర్థిక ఇబ్బందుల్లోకి నెడుతోంది. గతంలో అందుబాటులో ఉన్న ధరలకు బియ్యం కొనుగోలు చేసిన కుటుంబాలు.. ఇప్పుడు అదే పరిమాణంలో బియ్యం కొనాలంటే అదనంగా వందల రూపాయలు ఖర్చు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.

సాధారణ బియ్యం నుంచి సన్న బియ్యం వరకు ధరల పెరుగుదల వినియోగదారులను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. కొన్ని మార్కెట్లలో 25 కిలోల బియ్యం బ్యాగ్ ధర రూ.1,600 నుంచి రూ.2,100 వరకు పలుకుతోందన్న సమాచారం వినియోగదారులపై ధరల భారం ఎంతగా ఉందో తెలియజేస్తోంది. అయితే ఈ ధరలు బియ్యం రకం, నాణ్యత, బ్రాండ్, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి. గతంలో సుమారు రూ.1,300కు లభించిన బియ్యం బ్యాగ్ ధర రూ.2,000 దాటితే.. నెలవారీ ఆదాయంలో గణనీయమైన భాగం ఆహారం కోసమే ఖర్చు చేయాల్సి వస్తుంది.

ఇంటి అద్దె, విద్యుత్ బిల్లులు, పిల్లల చదువులు, వైద్య ఖర్చులు, ప్రయాణ వ్యయాలు ఇప్పటికే పెరిగిన నేపథ్యంలో బియ్యం ధరల పెరుగుదల పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు మరింత భారంగా మారుతోంది. ప్రశ్న ఒక్కటే.. ప్రజల కనీస ఆహార అవసరమైన బియ్యం సామాన్యుడికి అందుబాటులో ఉండేలా ప్రభుత్వాలు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి?

నిల్వలు ఉన్నాయంటే ధరలు తగ్గినట్టేనా?

దేశంలో బియ్యం ఉత్పత్తి, ప్రభుత్వ గోదాముల్లో నిల్వలు, మార్కెట్‌లో అందుబాటులో ఉన్న సరుకు.. ఇవన్నీ ధరలను ప్రభావితం చేసే కీలక అంశాలు. కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత ఆహార సంస్థ (ఎఫ్‌సీఐ) వద్ద ఉన్న ధాన్యం, బియ్యం నిల్వల వివరాలను పరిశీలించడం ద్వారా దేశీయ అవసరాలకు సరిపడా సరుకు ఉందా లేదా అన్నది అంచనా వేయవచ్చు.

అయితే ప్రభుత్వ గోదాముల్లో నిల్వలు ఉండటం ఒక్కటే బహిరంగ మార్కెట్‌లో ధరలు తగ్గడానికి హామీ ఇవ్వదు. నిల్వల పరిమాణం, పంపిణీ విధానం, రవాణా ఖర్చులు, మిల్లింగ్ వ్యయాలు, మార్కెట్‌కు సరుకు చేరే వేగం, వ్యాపారుల నిల్వ విధానం వంటి అనేక అంశాలు ధరలపై ప్రభావం చూపుతాయి.

దేశంలో బియ్యం కొరత ఉందంటూ సామాజిక మాధ్యమాల్లో ప్రచారం జరుగుతున్న నేపథ్యంలో ప్రజలు వదంతులను నమ్మి అవసరానికి మించి కొనుగోళ్లు చేయకుండా జాగ్రత్త పడాలి. అదే సమయంలో దేశీయ అవసరాలకు సరిపడా నిల్వలు ఉన్నప్పటికీ మార్కెట్‌లో ధరలు ఎందుకు పెరుగుతున్నాయన్న అంశంపై ప్రభుత్వాలు స్పష్టత ఇవ్వాలి.

ఉత్పత్తి సమృద్ధిగా ఉన్నా వినియోగదారుడికి బియ్యం తక్కువ ధరకు అందకపోతే.. సరఫరా వ్యవస్థలో ఎక్కడ సమస్య ఉందో గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది.

రైతు నుంచి వినియోగదారుడి వరకు.. మధ్యలో పెరుగుతున్న ధరలెందుకు?

వరి సాగు నుంచి వినియోగదారుడి వంటగది వరకు బియ్యం చేరే ప్రయాణంలో అనేక దశలు ఉంటాయి. రైతు పండించిన ధాన్యాన్ని కొనుగోలు చేయడం, రవాణా, మిల్లింగ్, నిల్వ, ప్యాకింగ్, హోల్‌సేల్ వ్యాపారం, రిటైల్ విక్రయాలు.. ప్రతి దశలోనూ కొంత వ్యయం ఉంటుంది.

అయితే ఈ ఖర్చులు ఎంత మేరకు పెరిగాయి? రైతుకు లభిస్తున్న ధరకు, వినియోగదారుడు చెల్లిస్తున్న ధరకు మధ్య అంతరం ఎంత ఉంది? మిల్లింగ్, రవాణా, ప్యాకింగ్ ఖర్చులు పెరిగినప్పటికీ వాటి ప్రభావం ఎంత? వ్యాపార లాభాలు ఎంత మేరకు ఉన్నాయి? అనే ప్రశ్నలకు స్పష్టమైన సమాధానాలు రావాల్సి ఉంది.

ఉదాహరణకు, ధాన్యం కొనుగోలు ధరతో పాటు మిల్లింగ్ ఖర్చులు, బియ్యం దిగుబడి నిష్పత్తి, నూకలు తదితర ఉప ఉత్పత్తుల విలువ, రవాణా, నిల్వ, పన్నులు, వ్యాపార మార్జిన్లను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా రైతు ధరను బియ్యం విక్రయ ధరతో నేరుగా పోల్చడం సరైన అంచనా కాదు. అందువల్ల వాస్తవ వ్యయాల ఆధారంగా ధరల పెరుగుదలపై సమగ్ర పరిశీలన అవసరం.

అదే సమయంలో కొందరు వ్యాపారులు ఉద్దేశపూర్వకంగా సరుకును నిల్వచేసి కృత్రిమ కొరత సృష్టిస్తున్నారనే ఆరోపణలు ఉంటే వాటిపై అధికారులు విచారణ జరపాలి. అక్రమ నిల్వలు, కుమ్మక్కు వ్యాపారాలు, కృత్రిమ ధరల పెంపు ఉన్నట్లు తేలితే చట్టప్రకారం కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలి.

పండగల సీజన్‌లోనే ధరల మంట!

దసరా, దీపావళి, సంక్రాంతి వంటి పండగల సమయంలో కుటుంబాల ఖర్చులు సహజంగానే పెరుగుతాయి. కొత్త బట్టలు, ప్రయాణాలు, పండగ వంటకాలు, ఇతర కొనుగోళ్లతో ఇంటి బడ్జెట్‌పై ఒత్తిడి ఏర్పడుతుంది. ఇలాంటి సమయంలో బియ్యం ధరలు కూడా పెరిగితే పేద కుటుంబాలకు పరిస్థితి మరింత కష్టంగా మారుతుంది.

వినియోగదారుల అవసరాలను ఆసరాగా చేసుకుని వ్యాపారులు ధరలు పెంచుతున్నారా? మార్కెట్‌లో సరుకు లభ్యత తగ్గిందా? లేక రవాణా, ఉత్పత్తి వ్యయాలు పెరగడం ధరల పెరుగుదలకు కారణమా? అనే అంశాలను అధికారులు పరిశీలించాలి.

ప్రత్యేకించి టోకు గోదాములు, రైస్ మిల్లులు, ప్రధాన మార్కెట్లలో నిల్వల వివరాలు సేకరించి, రోజువారీ ధరల మార్పులను నమోదు చేయాలి. అనుమానాస్పదంగా అధిక నిల్వలు ఉన్న ప్రాంతాలను గుర్తించి తనిఖీలు నిర్వహించాలి.

పండగల పేరుతో ధరలు పెంచడం, ప్రజల్లో కొరత భయాన్ని సృష్టించడం, అవసరమైన సరుకును అక్రమంగా నిల్వచేయడం వంటి చర్యలకు పాల్పడితే వాటిని అరికట్టాలి. అయితే ధరలు పెరిగిన ప్రతిచోటా కృత్రిమ కొరతే కారణమని నిర్ధారించకుండా, వాస్తవ పరిస్థితుల ఆధారంగా చర్యలు తీసుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం.

బియ్యం ధరల పెరుగుదల.. కుటుంబ బడ్జెట్‌పై ఎంత భారం?

ఒక కుటుంబం నెలకు 25 కిలోల బియ్యం కొనుగోలు చేస్తుందని భావిద్దాం. గతంలో ఒక బ్యాగ్ ధర రూ.1,300 ఉండి, ప్రస్తుతం రూ.2,000కు చేరితే నెలకు రూ.700 అదనపు ఖర్చు అవుతుంది.

- నెలకు అదనపు భారం: రూ.700
- మూడు నెలలకు అదనపు భారం: రూ.2,100
- సంవత్సరానికి అదనపు భారం: రూ.8,400

ఇది కేవలం ఉదాహరణ మాత్రమే. వాస్తవ ధరలు, కుటుంబ వినియోగం, బియ్యం రకం ఆధారంగా ఖర్చులు మారుతాయి.

ప్రభుత్వ గోదాముల నుంచి మార్కెట్ వరకు.. చర్యలు ఎక్కడ?

బియ్యం ధరలను నియంత్రించడంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు కీలక బాధ్యత ఉంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం నిల్వలు, సరఫరా, ఎగుమతి విధానాలు, మార్కెట్ జోక్యం వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు స్థానిక మార్కెట్లలో ధరల పరిస్థితి, అక్రమ నిల్వలు, వినియోగదారుల ఫిర్యాదులు, పంపిణీ వ్యవస్థపై దృష్టి సారించాలి.

అవసరాన్ని బట్టి కేంద్ర ప్రభుత్వం బహిరంగ మార్కెట్ విక్రయ పథకం (ఓఎంఎస్ఎస్) ద్వారా బియ్యాన్ని విడుదల చేయడం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సరఫరాను సులభతరం చేయడం వంటి చర్యలను పరిశీలించవచ్చు. అయితే నిల్వల పరిమాణం, మార్కెట్ పరిస్థితులు, పథకం నిబంధనలను బట్టి ఈ నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

రాష్ట్ర పౌరసరఫరాల శాఖ అధికారులు రైస్ మిల్లులు, టోకు వ్యాపార సంస్థలు, గోదాములపై తనిఖీలు నిర్వహించాలి. నిల్వల రికార్డులు, కొనుగోలు బిల్లులు, విక్రయ ధరలు, సరుకు రాకపోకలను పరిశీలించాలి. అక్రమాలు గుర్తిస్తే చట్టప్రకారం చర్యలు తీసుకోవాలి.

అలాగే బియ్యం ధరలపై ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండేలా రోజువారీ లేదా వారంవారీ ధరల సమాచారాన్ని విడుదల చేయడం, వినియోగదారుల ఫిర్యాదుల కోసం ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయడం, రేషన్ దుకాణాల్లో సరఫరా సక్రమంగా జరిగేలా పర్యవేక్షించడం అవసరం.

ప్రభుత్వం వద్ద నిల్వలు ఉన్నాయా లేదా అన్నదానికంటే.. ఆ నిల్వలు ప్రజలకు ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతున్నాయన్నదే అసలు ప్రశ్న.

రేషన్ బియ్యం ఒక్కటే పరిష్కారమా?

ప్రభుత్వం అందించే రేషన్ బియ్యం పేద కుటుంబాలకు కొంత ఉపశమనం కలిగిస్తున్నప్పటికీ, అనేక కుటుంబాలు తమ అవసరాలు, ఆహారపు అలవాట్లను బట్టి బహిరంగ మార్కెట్‌లోనూ బియ్యం కొనుగోలు చేస్తాయి. ముఖ్యంగా సన్న బియ్యం వినియోగించే కుటుంబాలకు మార్కెట్ ధరల పెరుగుదల నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది.

అందువల్ల రేషన్ సరఫరాను సమర్థంగా కొనసాగించడంతో పాటు, బహిరంగ మార్కెట్‌లోనూ ధరలు అందుబాటులో ఉండేలా చర్యలు తీసుకోవాలి. అవసరమైన చోట చౌక ధరల విక్రయ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయడం, స్థానికంగా సరుకు అందుబాటును పెంచడం, ధరల వివరాలను ప్రజలకు తెలియజేయడం వంటి చర్యలు ప్రయోజనకరంగా ఉంటాయి.

ప్రజలకు నాణ్యమైన బియ్యం సరసమైన ధరకు అందడం ప్రభుత్వ ఆహార భద్రతా విధానంలో కీలక అంశంగా ఉండాలి.

ప్రభుత్వాలు సమాధానం చెప్పాల్సిన ప్రశ్నలు!

బియ్యం ధరల పెరుగుదలతో ఆందోళన చెందుతున్న వినియోగదారులకు ప్రభుత్వాలు స్పష్టమైన సమాధానాలు ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది.

1. దేశంలో ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న బియ్యం, ధాన్యం నిల్వలు ఎంత?
2. గత కొన్ని వారాల్లో బియ్యం ధరలు పెరగడానికి ప్రధాన కారణాలేమిటి?
3. రైతుకు లభిస్తున్న ధరకు, వినియోగదారుడు చెల్లిస్తున్న ధరకు మధ్య వ్యత్యాసాన్ని అధికారులు పరిశీలించారా?
4. బియ్యం అక్రమ నిల్వలు, కృత్రిమ కొరత సృష్టిస్తున్నారనే ఫిర్యాదులపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకున్నారు?
5. ధరలు నియంత్రించేందుకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఎలాంటి తక్షణ చర్యలు చేపట్టనున్నాయి?
6. అవసరమైతే ఓఎంఎస్ఎస్ ద్వారా బియ్యం విడుదల చేసి మార్కెట్ ధరలను తగ్గించే అవకాశాలను పరిశీలిస్తారా?
7. పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు నాణ్యమైన బియ్యం సరసమైన ధరకు అందించేందుకు ప్రత్యేక కార్యాచరణ ఉందా?

ఈ ప్రశ్నలకు గణాంకాలు, తనిఖీల వివరాలు, స్పష్టమైన కార్యాచరణతో ప్రభుత్వాలు సమాధానం చెప్పాలి.