డీజేలు కావు.. మృత్యు ఘంటికలు! జాగ్రత్త డిజె మోతా .... గుండె కోత

డీజేలు కావు.. మృత్యు ఘంటికలు! జాగ్రత్త
డిజె మోతా .... గుండె కోత..

క్షణిక వినోదం కోసం పెంచే శబ్దం.. ప్రాణాలనే బలిగొంటుందా? యువత నుంచి వృద్ధుల వరకు అప్రమత్తం కావాల్సిన సమయం

నవోదయం / ప్రత్యేక కథనం

పండుగైనా.. పెళ్లైనా.. ఊరేగింపైనా.. డీజే శబ్దం లేకపోతే సంబరమే లేదన్న పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. వాహనాలపై భారీ సౌండ్ సిస్టమ్స్, చెవులు చిల్లులు పడేంత శబ్దం, గంటల తరబడి డ్యాన్సులు.. ఇవన్నీ ఇప్పుడు వేడుకల్లో సాధారణ దృశ్యాలుగా మారాయి.

కానీ ఈ వినోదం వెనుక ఉన్న ప్రమాదాన్ని మాత్రం చాలామంది పట్టించుకోవడం లేదు.

“డీజే శబ్దం వినోదం కోసం.. ప్రాణం ప్రమాదంలో పడేందుకు కాదు.”

ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో డీజే లేదా అత్యధిక శబ్దంతో కూడిన ఊరేగింపుల సమయంలో వ్యక్తులు అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలి మరణించిన ఘటనలు వార్తల్లోకి వచ్చాయి. ప్రతి మరణానికి డీజేనే కారణమని నిర్ధారించలేం. అయితే అధిక శబ్దం, ఒత్తిడి, గుంపులు, డ్యాన్స్, వేడి, నిద్రలేమి వంటి అంశాలు కలిసిన పరిస్థితులు ఆరోగ్యపరంగా ప్రమాదకరంగా మారవచ్చని వైద్య, ప్రజారోగ్య మార్గదర్శకాలు సూచిస్తున్నాయి.

ఒక్కో ఘటన.. ఒకో విషాదం

1. హైదరాబాద్‌లో 19 ఏళ్ల ఇంజినీరింగ్ విద్యార్థి మృతి

2026 సెప్టెంబర్‌లో హైదరాబాద్‌లో గణేష్ ఆగమన ఊరేగింపులో పాల్గొన్న 19 ఏళ్ల ఎస్. బద్రినాథ్ అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలి మరణించిన ఘటన వెలుగుచూసింది.

కుటుంబ సభ్యులు భారీ డీజే శబ్దం, బాణసంచా కారణంగా ఘటన జరిగిందని ఆరోపించారు. అయితే పోలీసులు మాత్రం గుంపులో తొక్కిసలాటలాంటి పరిస్థితి, ఆక్సిజన్ అందకపోవడం వంటి అంశాలు కూడా కారణమై ఉండవచ్చని తెలిపారు. మృతికి ఖచ్చితమైన కారణాన్ని నిర్ధారించేందుకు దర్యాప్తు కొనసాగుతున్నట్లు పోలీసులు చెప్పారు.

ఇక్కడ నేర్చుకోవాల్సిన విషయం: యువకుడే కదా, ఆరోగ్యంగా ఉన్నాడే కదా అని అధిక శబ్దం, భారీ గుంపులు, బాణసంచా ప్రమాదాలను తేలిగ్గా తీసుకోకూడదు.

2. విజయనగరంలో 22 ఏళ్ల యువకుడి విషాదం

2025లో విజయనగరంలో గణేష్ నిమజ్జన ఊరేగింపులో 22 ఏళ్ల బి. హరీష్ డీజే సంగీతానికి డ్యాన్స్ చేస్తుండగా ఛాతిలో నొప్పి వచ్చి కుప్పకూలినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఆసుపత్రికి తరలించగా అప్పటికే మృతి చెందినట్లు వైద్యులు ప్రకటించారు. వార్తా కథనం ప్రకారం మరణాన్ని కార్డియాక్ అరెస్ట్‌గా పేర్కొన్నారు; స్థానికులు అధిక డెసిబెల్ డీజే శబ్దంతో సంబంధం ఉందని అనుమానం వ్యక్తం చేశారు.

3. మధ్యప్రదేశ్‌లో 13 ఏళ్ల బాలుడి మృతి

2024లో భోపాల్‌లో 13 ఏళ్ల సమర్ బిల్లొరే ఇంటి సమీపంలో భారీ డీజే శబ్దం వినిపిస్తుండగా కుప్పకూలి మరణించిన ఘటన నమోదైంది. బాలుడికి పుట్టుకతోనే గుండె సంబంధిత సమస్య ఉన్నట్లు కుటుంబం తెలిపింది. డీజే శబ్దమే మరణానికి కారణమని కుటుంబ సభ్యులు ఆరోపించగా, ఘటనపై విచారణకు అధికారులు హామీ ఇచ్చారు.

4. ఒడిశాలో 50 ఏళ్ల వ్యక్తి మృతి

2024 ఫిబ్రవరిలో ఒడిశాలోని రౌర్కెలాలో సరస్వతి విగ్రహ నిమజ్జన ఊరేగింపు సందర్భంగా భారీ శబ్దం వినిపిస్తుండగా 50 ఏళ్ల ప్రేమ్‌నాథ్ బరాభయ కుప్పకూలినట్లు India Today నివేదించింది. ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లగా అప్పటికే మరణించినట్లు వైద్యులు ప్రకటించారు. కుటుంబం, స్థానికులు అధిక శబ్దాన్ని కారణంగా అనుమానించగా, పోలీసులు దర్యాప్తు చేపట్టారు.

5. పెళ్లి వేదికపైనే వరుడు కుప్పకూలిన ఘటన

2023లో బీహార్‌లోని సీతామఢిలో 22 ఏళ్ల సురేంద్ర కుమార్ వివాహ వేడుకలో వరమాల కార్యక్రమం అనంతరం కుప్పకూలి మరణించాడు. కుటుంబ సభ్యులు, స్థానికుల ప్రకారం అధిక శబ్దంతో కూడిన డీజే సంగీతం సమయంలో అతనికి అసౌకర్యం కలిగింది. అనంతరం అతను కుప్పకూలగా ఆసుపత్రికి తరలించేలోపే మృతి చెందినట్లు వార్తా కథనం పేర్కొంది.

డీజే శబ్దం శరీరంపై ఏం చేస్తుంది?

అధిక శబ్దం కేవలం చెవులకే ప్రమాదం కాదు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం అధిక శబ్దానికి ఎక్కువకాలం గురికావడం వల్ల వినికిడి లోపం, టిన్నిటస్, నిద్రకు అంతరాయం, ఒత్తిడి, అలాగే హృదయ సంబంధిత ఆరోగ్య ప్రమాదాలు పెరగవచ్చు.

2026లో WHO విడుదల చేసిన సురక్షిత వినికిడి మార్గదర్శకాల్లో కూడా శబ్దం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే, ఎంత ఎక్కువసేపు వింటే అంత ప్రమాదం పెరుగుతుందని పేర్కొంది. ఒక్కసారి అత్యంత తీవ్రమైన శబ్దానికి గురికావడం కూడా చెవి లోపలి కణాలకు నష్టం కలిగించవచ్చని WHO చెబుతోంది.

అందుకే డీజే బాక్స్‌కు మీటర్ దూరంలో నిలబడి గంటల తరబడి డ్యాన్స్ చేయడం, పిల్లలను స్పీకర్ల దగ్గర నిలబెట్టడం, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారిని అధిక శబ్దం మధ్య ఉంచడం ప్రమాదకరమైన అలవాటుగా మారవచ్చు.

“యువకులకు ఏమీ కాదు” అనుకోవద్దు!

గుండె సమస్యలు వృద్ధులకే వస్తాయని అనుకోవడం తప్పు. కొన్ని గుండె సంబంధిత సమస్యలు ముందుగా బయటపడకపోవచ్చు.

ఊరేగింపుల్లో డీజే శబ్దంతో పాటు:

- గంటల తరబడి డ్యాన్స్ చేయడం
- శారీరక శ్రమ
- నిద్రలేమి
- అధిక వేడి
- గుంపుల్లో తోపులాట
- బాణసంచా పొగ
- మద్యం లేదా ఇతర పదార్థాల వినియోగం
- ముందుగా ఉన్న గుండె లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు

వంటి అంశాలు కలిసినప్పుడు ప్రమాద పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చు.

అందుకే “నాకు ఏమీ కాదు” అనే నిర్లక్ష్యమే అసలు ప్రమాదం.

చట్టం ఏం చెబుతోంది?

భారతదేశంలోని Noise Pollution (Regulation and Control) Rules, 2000 ప్రకారం లౌడ్‌స్పీకర్ లేదా పబ్లిక్ అడ్రస్ సిస్టమ్ వినియోగానికి సాధారణంగా సంబంధిత అధికారి నుంచి లిఖితపూర్వక అనుమతి అవసరం. రాత్రి 10 గంటల నుంచి ఉదయం 6 గంటల వరకు లౌడ్‌స్పీకర్లు/పబ్లిక్ అడ్రస్ సిస్టమ్ వినియోగంపై పరిమితులు ఉన్నాయి; కొన్ని సాంస్కృతిక లేదా మతపరమైన సందర్భాల్లో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్దిష్ట షరతులతో మినహాయింపు ఇవ్వవచ్చు.

శబ్ద పరిమితులు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి. కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి ప్రచురించిన ప్రమాణాల ప్రకారం నివాస ప్రాంతాల్లో పగటి పరిమితి 55 dB(A), రాత్రి 45 dB(A); సైలెన్స్ జోన్‌లో పగటి పరిమితి 50 dB(A), రాత్రి **40 dB(A)**గా ఉంది.

ప్రజలారా.. ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి

డీజే నిర్వహించే వారు:

- శబ్దాన్ని అనవసరంగా పెంచవద్దు.
- స్పీకర్లను ఇళ్లకు, ఆసుపత్రులకు, పాఠశాలలకు దగ్గరగా పెట్టవద్దు.
- అనుమతులు, స్థానిక నిబంధనలు తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
- నిర్ణీత సమయం దాటిన తర్వాత శబ్ద కార్యక్రమాలు నిర్వహించవద్దు.
- పిల్లలు, వృద్ధులు, గుండె సమస్యలున్న వ్యక్తుల భద్రతను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

ప్రజలు:

- భారీ స్పీకర్లకు దగ్గరగా నిలబడకండి.
- చెవుల్లో మోగుడు, తల తిరగడం, ఛాతినొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది లేదా అకస్మాత్తుగా అస్వస్థత కలిగితే వెంటనే శబ్దం నుంచి దూరంగా వెళ్లి వైద్య సహాయం పొందండి.
- పిల్లలను డీజే స్పీకర్ల దగ్గరకు వెళ్లనివ్వకండి.
- అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు అధిక శబ్దం ఉన్న కార్యక్రమాలకు దూరంగా ఉండటం మంచిది.
- ఊరేగింపుల్లో గుంపులు, బాణసంచా, వాహనాల మధ్య జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

చివరికి ఒక ప్రశ్న..

మన ఆనందం కోసం మరొకరి ఆరోగ్యాన్ని పణంగా పెట్టాల్సిన అవసరం ఉందా?

పెళ్లి అంటే ఆనందం కావాలి..
పండుగ అంటే ఉత్సాహం కావాలి..
ఊరేగింపు అంటే భక్తి, సంబరం కావాలి..

కానీ చెవులు పగిలే శబ్దం, గుండెను ఒత్తిడికి గురిచేసే పరిస్థితులు, ప్రాణాలను ప్రమాదంలోకి నెట్టే నిర్లక్ష్యం మాత్రం వేడుక కాదు.

ఒక పాటను తక్కువ శబ్దంతో వినిపిస్తే సంబరం తగ్గదు.
ఒక స్పీకర్‌ను కొంచెం దూరంగా పెడితే భక్తి తగ్గదు.
సమయానికి డీజే ఆపేస్తే పండుగ ఆగిపోదు.

ప్రాణం పోతే మాత్రం.. ఆ ఇంట్లో పండుగ శాశ్వతంగా ఆగిపోతుంది.

**“డీజే శబ్దం ఎంత పెద్దదైతే సంబరం అంత గొప్పది కాదు..

మనిషి ప్రాణం కంటే ఏ శబ్దమూ గొప్పది కాదు.”**

డీజే వినోదం కావచ్చు.. కానీ అతిశబ్దం మాత్రం ప్రమాదం.
జాగ్రత్తగా ఉండండి.. ఇతరుల ప్రాణాలను కూడా కాపాడండి.